دنیای تبلیغات- سارا ندافی- تا کنون هفت قسمت از درسهای نشانه تقدیمتان شده است ( برای خواند آنها روی عناوین کلیک کنید: قسمت اول، قسمت دوم، قسمت سوم، قسمت چهارم ، قسمت پنجم ، قسمت ششم و قسمت هفتم) که با استقبال خوانندگان مواجه شده است. حالا قسمت هشتم:
بعد از تعاریف و مفاهیمی که در قسمتهای قبل داشتیم این قسمت بصورت خلاصه به جمعبندی مطالب قبل میپردازیم …
تا کنون درباره مفاهیم و تفکرات نشانه شناسی با یکسری از دیدگاه ها روبرو شدیم اما برای مرتبط ساختن آنها با با بخش بصری باید دامنه تعاریف را کوتاه و مختصر کنیم و به کلمات کلیدی نزدیک شویم و پس از جمعبندی دوباره مفاهیم بصری جدیدی را برپا سازیم.
تا اینجا متوجه شدیم که “تصویر نشانه” نوعی نماد بصری ست که اطلاعات را به صورت تصویری و بدون استفاده ازکلام ارائه می دهد “تصویر نشانه “نوعی نماد گرافیکی ست که داستانی را به شیوه ای بسیار ساده و همه فهم و فارغ از محدودیت های زبانی روایت میکند. امروزه این نمادها را در همه جا میبینیم از مترو گرفته تا خیاباهای شهر تا حتی روی بسته بندیها ، در حقیقت نمادهای گرافیکی و نشانه ها در بیان گسترده خود، کدهای مشترک بصری و اجتماعی هستند که مرزهای مفهومی و ذهنی مشترکی را برای مخاطب خود میسازند ،تا آنها با هر سطح سوادی بتوانند به زبان مشترکی دست پیدا کنند، این کدها از مصر باستان و قوم مایا تا تمدنهای پیشرفته امروزی برای تسهیل در برقراری ارتباط بوده و از آنجایی که حافظه تصویری در ذهن مصرف کننده ، پایداری بیشتری نسبت به سایر حواس اجتماعی و میسر دارد تا بتوان آنرا اطلاع رسانی کرد، در نتیجه مخاطب در صورتی که آن فرهنگ بصری را آموزش دیده باشد به راحتی در گوشه ذهن خود نگه میدارد ودر زمان مناسب براحتی آنرا احیا میکند.
کلمه لوگو logo از واژه یونانی به معنای زبان مشتق شده است و لوگو را به عنوان نماد ، علامت تصویر نوشته و عکس نوشته در نظر میگیریم که نماینگر یک سازمان ٬ یک حرفه ٬محصول یا حتی یک همایش یا یک رویداد خاص است .
” نشانه” تجسمی از یک سازمان است و باید مروج هویت بصری آن باشد ٬ هویتی که به آسانی و به سرعت قابل تشخیص باشد. “نشانه” نماینگرحجم زیادی از اطلاعات است که در یک بیان بصری واحد متراکم شده است .
از دیدگاه نشانه شناسی دسته بندی نشانه بر حسب ترکیب عناصر کلامی و شمایلی اصورت می گیرد. بر این اساس دسته ایی از نشانه ها فقط از عناصر کلامی تشکیل شده اند ( یک یا چند حرف) که آنها را آرم نوشتاری LogoType مینامیم.
دسته دیگر با ترکیب عناصر شمایلی طراحی شده اند ٬ که آنها را آرم شمایلی icotype یا logo iconiqueمی نامیم .
دسته سوم ٬ از تلفیق عناصر نوشتاری و شمایلی ساخته شده اند که آنها را آرم تلفیقیlogo mixte مینامیم.
logo type آرم نوشتاری:
- گاه با نام اختصاری یک موسسه یا سازمان
- گاهی با بزرگنمایی حرف اول نام موسسه
- گاهی با ترکیب بندی حروف و ارقام
- برخی اوقات نیز نام کامل موسسه یا سازمان
آرم شمایلی ico type یا logo iconique
این نوع آرم ٬ تصویری است که می تواند نمادی تجریدی ٬ تصویر یک شی ٬ یک نقش و غیره باشد .
دسته ای از این آرم ها فیگوراتیو هستند مانند : زن ، پرنده ، سیب. دسته ای دیگر تصاویر غیر فیگوراتیو هستند مانند: پیکان ٬مثلث ٬ دایره و…
بنابراین می توان ۳ نوع آرم شمایلی را در نظر گرفت :
- Imaginal تصویری است که شباهت زیادی با یک شی مادی دارد
- Diagrammatiqueکه با یک طرح خلاصه و موجز ٬ مشخصه اصلی فراورده را نشان میدهد.
- استعاری m’etaphorique از طریق جا به جایی معنایی و با به کار گرفتن عنصری معنادار، نشان دهنده کارکرد یا توانایی برند یا کالای مورد نظر است
- نمادین symbolique: بدون هیچ رابطه فطری با موضوع و یا عملکرد آن ها هستند .
آرم تلفیقی logo mixte
این دسته از آرم ها ٬ از همزیستی دو گونه پیام ساخته می شوند: پیام کلامی و پیام شمایل نگارانه .
– به نقل از یک کنکاش وبنگاری (( امکان پدید آمدن چند گونه رابطه بین این دو نوع پیام وجود دارد: می توانند همجوار هم باشند ٬ می توانند یکدیگر را تقویت کنند و یا موجب تثبیت یکدیگر شوند.رابطه همجواری ٬ بر این اصل استوار است است که نوشتار و شمایل در حکم دو واحد مستقل در کنار یکدیگر قرار می گیرند.
در آرم هایی که دارای “شعار” هستند ٬ یا به عبارت دقیق تر شعار را به خدمت می گیرند ٬ این شعار است که معنای بخش شمایلی آرم را روشن می کند. رابطه تقویت کننده بین دو وجه بازنمایی زبانی و شمایلی در صورتی امکان پذیر است که این دو واحد در بطن یک نظام چرخشی قرار گیرند و همچون دو عنصر همنشین نقش کلی تری ایفا کنند. در این صورت مفهوم آرم از یک نوع فرایند خوانش نشآت می گیرد که فرم چرخش نگاه بین این دو وجه بازنمایی یک پیام ٬ یکپارچه شده است .))-
انواع نشانه ها:
نشانه ی نمایه ای indexique: این نشانه ها بر یک رابطه علت و معلولی میان موضوع و نشانه استوارند.
مانند : دود که از آتش برمیخیزد
با این تعریف ، یک آرم هیچگاه نمی تواند حقیقتا یک نشانه نمایه ای باشد
نشانه شمایلی iconique:دومین نوع نشانه در طبقه بندی سه گانه پیرس میباشد ورابطه ای مبتنی بر شباهت علت و معلولی یا همان موضوع و نشانه. اگر تصویر فیگوراتیو یک انسان و یک اسب شبیه خودشان باشند آنوقت شمایل محسوب میشود .
نشانه نمادین symbolique : نشانه هایی که به موضوع از راه قرار داد یا قاعده ای محکم و از طریق همبستگی با ایده های کلی مرتبط می شوند ، مثل نمادهای کلاسیک : زیتون و صلح ،نتهای موسیقی ، الفبا و….
